|
De cd mag dan eentalig...
...in het Latijn zijn, de begeleidende teksten vindt u in het cd-boekje in vijf talen: Nederlands, Frans, Duits, Engels en Spaans. Op de site vindt u die informatie ook meertalig (tegen 27 februari).
De componisten leefden en werkten in een België dat met meertaligheid nog worstelde. De aard van de composities en de cultuur waarin ze ontstonden, maken dat we met dit programma in België bewust voor meertaligheid kiezen. Op het concert speken we alvast Frans én Nederlands. En verder dragen we die meertalige cultuur nog meertaliger uit. Het Kerklatijn halen we alleen boven wanneer we zingen.
top
|
|
|
Voor het lanceringsconcert...
...kozen we het conservatorium van Brussel. Dat is niet toevallig: een cd die België in zijn ondertitel voert, mag gelanceerd worden in een zaal met een betekenis voor de Belgische muziek: het conservatorium van Brussel, in het geografische midden van het Koninklijk paleis en het Gerechtsgebouw. De zaal ligt op loopafstand van het Centraal Station. (Hiernaast staat een plannetje).
We zullen er vanzelfsprekend het hele cd-programma zingen met voor déze keer wat plechtige momenten. Daarvoor doen we een beroep op Thierry Levaux (auteur van Dictionnaire des compositeurs de Belgique du moyen âge à nos jours) en Olav Grondelaers (die u van Klara kent).
We hopen dat u deze speciale gebeurtenis nog meer cachet wil geven met uw aanwezigheid.
top
|
|
De teksten...
.. van alle werken, behalve het lieflijke Trois Pièces van August De Boeck, komen uit de rooms-katholieke traditie, in het Latijn dus. Hiernaast ziet u de woordenwolk van alle liedteksten van de cd: hoe groter het woord, hoe vaker het voorkomt (klik op de figuur voor een vergroting). Het is niet duidelijk of we daar iets uit leren. Het is statistiek.
Nog statistiek. Hoe jonger u bent, hoe kleiner de kans dat u Latijn begrijpt en/of dat u erediensten hebt gevierd in het Kerklatijn. Maar misschien bent u toch gevoelig voor de charme van die strakke dode taal die helpt om de wereldse realiteit te ontstijgen, die een liturgische dimensie toevoegt, iets etherisch, "hemels luchtig". Natuurlijk is dat cultuurgebonden, misschien zijn die reminiscenties niet besteed aan wie die cultuur is ontgroeid. Maar wat in elk geval overeind blijft, hopen we, zijn de gedragenheid, de poëzie, de beeldspraak van die eeuwenoude teksten. Maar dan moet u ze wel begrijpen. Jammer genoeg was in het tekstboekje van de cd geen plaats om vertalingen op te nemen in de volkstaal, d.w.z. in de vijf talen die we in het boekje gebruiken - daarom zullen we de vertalingen op de site plaatsen.
top
|
|
Het orgel...
... dat op de cd zal te horen zijn, heeft een interessante geschiedenis. Het is een authentieke Cavaillé-Coll uit 1880 in de kapel van het jezuïetenhuis in Heverlee. Het orgel is daarmee ouder dan het huis, want het stond tot 1957 in het jezuïetenklooster van Gent. Als u daarbij aan de Savaanstraat denkt, bent u fout: het betreft de verlaten kerk aan de Posteernestraat, die nu een stuk is van Sint-Lukas.
Cavaillé-Coll is een van de grootste Franse orgelbouwers. Het merk was de favoriet van o.m. César Franck (zie de illustratie bij "componisten"). Het exemplaar van Heverlee is zeer geschikt voor de werken van deze cd. Het beschikt over twee manualen, pedalen, 13 spelen en 16 registers. Peter Thomas slaagde erin voor elk werk geschikte registraties te vinden met passende toon en kleur.
top
|
|
De componisten...
... zijn belangrijke vertegenwoordigers van de Belgische romantiek. Vlaanderen, Wallonië en Brussel, jawel, hoewel van die gewesten toen geen sprake was, natuurlijk. Het betreft César Franck, Jaak Nikolaas Lemmens, Joseph Callaerts, Joseph Jongen, Jules Van Nuffel, Jef Van Hoof en Jean-Marie Plum.
Van Van Nuffel en Plum hebben we een compositie opgenomen op de tekst van dezelfde psalm 137 (Super flumina Babylonis), maar wat een verschil !
top
|
|
Alleen lachende...
... gezichten aan het einde van de opnamesessie. Van links naar rechts, voor het orgel: organist Peter Thomas, dirigent Johan Duijck en opnameleider Hans Van Daele.
De koorleden (niet op de foto) waren even enthousiast over de fantastische samenwerking van deze drie muzikanten. En, voor alle duidelijkheid: Johan was ook trots op de professionaliteit van het koor.
top
|
|
De cd zal luisterrijk...
...worden. De muziek komt uit een cultuurcontext die we niet altijd goed kennen. Religieuze romantiek uit de 19e eeuw behoort tot het rijke culturele erfgoed waarop we best trots zouden willen zijn, maar waarvan we ons vervreemd voelen. De curieuze onwennigheid met wat voorgoed voorbij is, maar nog dicht in ons collectieve geheugen ligt.
Dat is niet erg. Dat we ondertussen niet meer hetzelfde religieuze idioom koesteren (gelovigen én ongelovigen) stelt ons juist in staat om onbevangen de gedrevenheid en het vakmanschap van deze passievolle composities te beleven. Luisterrijke muziek. Triomfalistisch zoals in Aeterne Rex (Van Hoof) of volks-devoot zoals in het Tota pulchra es (Lemmens), universeel (Super flumina Babylonis van Plum) of functioneel (de mis van Callaerts).
top
|
|
De cd zal kleurrijk...
... klinken. Dat beloven alvast het spectrum van componisten, de keuze van hun werken, de aanpak van dirigent Johan Duijck en de manier waarop organist Peter Thomas het prachtige Cavaillé-Coll-orgel tot de meest creatieve registraties kan bewegen. Het koor zingt in verschillende formaties, naargelang van het timbre van de composities. Ook dat is romantiek.
top
|
|
De lancering...
... van de cd zal plaats hebben op zaterdag 27 februari 2010. In het conservatorium van Brussel zingen we dan het programma live onder de vlag super flumina naar de bekende Psalm 137 (Super flumina Babylonis), die we in twee versies zingen: Van Nuffel en Plum.
top
|
