|
|
|
|
|
Het is een belegen grapje: het Gents Madrigaalkoor veroudert sneller dan zijn leden. Het wordt daarom tijd dat we de geschiedenis van het koor veilig stellen: het eerste notitieschriftje van Luc Van Outryve, het intekenformulier voor de eerste grammofoonplaat. Daar kun je maar beter op een systematische manier aan beginnen. Dat het koorbestuur dat nu beseft en dat er werk van wordt gemaakt, zijn twee veren die Lieve De Mecheleer op haar hoed mag steken. Zij werd als officiële koor-archivaris aangesteld, en ze legt in dit stukje het hoe en het waarom uit. O ja, wil iedereen die nog archiefstukken van het GMK heeft liggen, Lieve daarvan op de hoogte brengen? |
||||||||
Het geheugen van het Gents Madrigaalkoor Antwoorden op alle mogelijke vragen uit het koorverleden kan je vinden in het GMK-archief. Alleen, in de praktijk moet je daarvoor heel wat potentiële archiefbewaarders telefoneren, in de hoop dat toch iemand over de juiste informatie beschikt. Tot nog toe werd het archief immers op verschillende plaatsen verspreid bewaard. Vooral bij (ex-)bestuursleden met een ruime zolder had je veel kans archiefstukken aan te treffen. Door deze versnippering kreeg je onmogelijk een idee over het gehele archief van het GMK en was het risico groot dat vroeg of laat archiefstukken zouden verloren gaan. Vandaar dat we eerst en vooral hebben opgeroepen om het archief te centraliseren. Pas als het archief is bijeengebracht, kunnen we beginnen ordenen. Wat is een archief? Een archief wordt meestal geassocieerd met middeleeuwse oorkonden op perkament, prachtige miniaturen, vergeelde foto's, verpulverde kranten, maar ook met stof, schimmel, vlooien en ander ongedierte… en het beeld dat men van een archivaris heeft, is meestal niet veel fraaier.
Over het algemeen wordt er een onderscheid gemaakt tussen een archief van openbare instellingen en een privé-archief, zoals dat van het GMK en van handelsondernemingen, hulpverleningsinstellingen, families en personen, sportclubs, theatergezelschappen en andere culturele verenigingen. Die archieven vormen het sociale en culturele geheugen van onze samenleving (onder welk anagram verscheen er in november 1990 een speciaal nummer van MaarNormaal9?). Archief ontstaat dus bij een archiefvormer - een openbare instelling, een privé-organisatie of een particulier - en bestaat uit de ontvangen, opgemaakte of gebruikte neerslag van de activiteiten ontplooid uit hoofde van zijn/haar opdracht of functie. Of deze informatie nu op papier, geluidsband, film of op een elektronische drager is vastgelegd, heeft geen belang. Ook de ouderdom doet er niet toe: zowel de middeleeuwse gezegelde oorkonde in perkament als het zonet ontvangen e-mailbericht is archief. Het archief van het GMK ziet er vrij heterogeen uit. Het bevat o.a. ontvangen brieven en kopieën van uitgaande brieven, verslagen van bestuursvergaderingen, ledenlijsten, boekhoudkundige stukken, foto's, concertaffiches, langspeelplaten en cd's… (wie bedacht de titel van "Daar wij minne kozen"10?)
Waarom bewaren? De functie van een archief verandert met zijn leeftijd. Bij het prille ontstaan van het archief is het vooral een werkmiddel. Opdat onze vereniging goed zou kunnen functioneren wordt archief gevormd en bijgehouden. Er wordt een ledenlijst gemaakt en regelmatig aangepast om de onderlinge communicatie te bevorderen. Dat gebeurde van bij het ontstaan van het koor. Op de ledenlijst van 1966 van het toenmalige Gents Jeugdkoor prijken de namen van 25 leden, met een gemiddelde leeftijd van 20 jaar. Intussen is het ledenaantal verdrievoudigd en ook de gemiddelde leeftijd ligt nu mijns inziens ietwat hoger, zelfs met heel veel goede wil kan men ons nog moeilijk een "jeugdkoor" noemen. We hebben dan ook wijselijk onze naam tijdig veranderd (wat dacht u van "Hugo-Distlerkoor" 11?). Naast de ledenlijsten zijn er de verslagen van de bestuursvergaderingen die de koorleden op de hoogte brengen van de laatste beslissingen van het bestuur; de rekeningen opgemaakt ter verantwoording van inkomsten en uitgaven, en, last but not least, de "schriftjes" van Johan, dankzij dewelke de repetities altijd zo vlot en rimpelloos verlopen (wanneer begint hij een nieuw schriftje12?) . Archief is ook een rechts- en bewijsmiddel. De contracten die het GMK sluit, worden bewaard om de rechten en plichten van de vereniging te vrijwaren. Ook de overeenkomsten die worden gesloten voor een concert, worden uiteraard zorgvuldig bewaard (welk koor lag aan de basis van de concertreeks Gentse Begijnhofconcerten13?)
Naarmate de stukken ouder worden, neemt de administratieve
functie af en blijft er enkel nog het cultureel-wetenschappelijk
belang. Het archief fungeert dan als geheugen van de organisatie.
Wie het koorleven in Vlaanderen tijdens de 20ste eeuw
wil bestuderen, zal ongetwijfeld het archief van het GMK moeten
raadplegen. Ook de vorser geïnteresseerd in het cultuurleven
in Gent zal eventjes bij de archivaris van het GMK moeten aankloppen.
En wie weet krijgt iemand in een verre toekomst het lumineuze
idee om de geschiedenis van het GMK te schrijven (wanneer stuurde
Marc zijn eerste koorbrief rond14?).
Klik hier om de voetnoten in een apart venstertje te openen.
1 lees verder in dit artikel
|
||||||||
|
© v.z.w. Gents Madrigaalkoor, 2003 |
|
Gents Madrigaalkoor H. Frère-Orbanlaan 609 B-9000 Gent tel / fax: 09-223 5052 secretariaat@gmk.be |
|
|
|
||